Za jej plecami czuła jeszcze spojrzenie męża — bezradne, rozchwiane, uciekające. Wiedziała, że nie stanie po żadnej stronie. Bitwa o ciszę dopiero się rozpoczynała, a ona nie zamierzała brać jeńców.
Grażyna Czerwińskiówna nie tyle siedziała na werandzie, co sprawowała nad nią rządy. Jej masywna sylwetka w jaskrawożółtej sukni w wielkie słoneczniki wypełniała niemal całą przestrzeń tarasu. Przypominała rozpartą na tronie mieszczkę z dawnego obrazu, z tą różnicą, że zamiast samowara przed nią piętrzyły się butelki z kolorowymi etykietami i półmiski uginające się od jedzenia.
Aleksandra Sobczakówna weszła po schodkach, czując, jak drewniane deski drżą pod naporem basów dudniących z zaparkowanego przed bramą auta. Spojrzała teściowej prosto w oczy. Nie znalazła w nich nawet cienia skrępowania. Przeciwnie — Grażyna klasnęła w dłonie na powitanie, omal nie strącając miski z sałatką.
— O, proszę, księżniczka wróciła! — zawołała donośnie, bez trudu zagłuszając rozmowy. — Aleksandro, nie stój jak słup soli. Chodź, nalejemy ci karnego kieliszka. Blada jesteś jak ściana, ta twoja miejska robota wykańcza. Trzeba powietrza, ogrodu, a nie duszenia się w biurze.
Aleksandra nie odpowiedziała. Jej wzrok powędrował na stół. Lniany obrus, który przywiozła kiedyś z Włoch, był teraz pokryty tłustymi plamami i śladami po czerwonym winie. Ale to nie było najgorsze. W samym centrum stała jej kolekcjonerska, ręcznie formowana japońska misa — cienka jak skorupka jajka. Bała się jej używać na co dzień. Teraz wypełniała ją po brzegi sałatka jarzynowa tonąca w majonezie, a pośrodku sterczała ubrudzona łyżka, niczym chorągiew wbita na zdobytym terenie.
— To jest moja zastawa — powiedziała cicho, choć głos jej stwardniał. — Grażyno Czerwińskiówno, prosiłam Maksymiliana, żeby nie wyciągać rzeczy z kredensu. Plastikowe talerze były w torbie, specjalnie na takie okazje.
Teściowa przewróciła oczami i cmoknęła z dezaprobatą, zwracając się do siedzącej obok Joanny Michalakówny z burzą trwałej ondulacji na głowie.
— Joasiu, słyszysz? My tu z sercem na dłoni, a ona o talerzach. Aleksandro, przecież to nie galeria sztuki. Przedmioty są po to, żeby służyły ludziom. Rodzina to nie obcy. Czy naprawdę będziesz żałować miski bliskim męża?
— To się nazywa szacunek do cudzej własności — odparła spokojnie Aleksandra. Podeszła bliżej stołu, a siedzący na ławkach goście odruchowo zrobili jej miejsce, jakby odsunęła ich fala chłodu. — Skoro mowa o rodzinie… Dlaczego w moim hamaku leży ktoś w butach?
Wskazała w stronę ogrodu. Między dwiema jabłoniami wisiał jej biały, pleciony hamak. Teraz niemal dotykał ziemi pod ciężarem śpiącego mężczyzny. Z jego stóp zwisały ubłocone sneakersy, a twarz przykrywał kapelusz. To był Karol Wójcik.
— Karol jest zmęczony podróżą, ciśnienie mu skacze — machnęła ręką Grażyna, nadziewając na widelec marynowanego grzyba. — Niech odpocznie. Wypierzesz materiał i po sprawie. Zrobiłaś się ostatnio strasznie drażliwa. Samotność ci szkodzi. Dom nie powinien stać pusty. Działka ma żyć, tętnić! Dzieci powinny się tu śmiać, grill dymić, a nie jak w grobowcu. Z Maksymilianem uznaliśmy, że będziemy przyjeżdżać co weekend i pomagać ci ogarniać ogród.
Słowa „uznaliśmy z Maksymilianem” uderzyły ją mocniej niż wszystkie wcześniejsze zaczepki. Spojrzała w stronę męża. Stał przy grillu, częściowo schowany za plecami krewnych, z udawanym skupieniem obracając szaszłyki, jakby właśnie od tego zależał los świata.
— Wejdę do środka — rzuciła krótko, nie chcąc dalej słuchać planów zagospodarowania jej życia.
W domu uderzył ją zapach smażonej cebuli i alkoholu. Zniknęła gdzieś delikatna woń lawendy i drewna. W kuchni zamarła. Szafki były pootwierane, jak po przeszukaniu. Na blacie leżały rozerwane opakowania jej produktów: drogi, aromatyczny kawa rozsypana czarną smugą; kawałki wykwintnego sera obeschnięte obok brudnego noża. A obok zlewu stała pusta butelka po oliwie z oliwek — tej, którą przywiozła z małej włoskiej tłoczni i używała oszczędnie, do sałatek.
— Smażyli na niej mięso? — wyszeptała, dotykając tłustej plamy. — Na oliwie za trzy tysiące złotych?
W zlewie piętrzyły się talerze, kubki, kieliszki — wszystkie jej, porcelanowe, szklane, starannie dobierane latami. Ktoś zgasił niedopałek w spodku od serwisu kawowego.
W salonie na jasnej kanapie leżała czyjaś dżinsowa kurtka, a obok torba, z której wystawał pęk brudnej dymki. Aleksandra podeszła do okna. Na zewnątrz Grażyna Czerwińskiówna przemawiała z kurzą nogą w dłoni, a zgromadzeni kiwali głowami i przytakiwali. Teściowa czuła się tu już jak gospodyni — w myślach zapewne przestawiała meble, planowała rabaty i ustalała harmonogram rodzinnych zjazdów.
To nie była wizyta. To było przejęcie terenu.
Jeśli teraz ustąpi, choćby o krok, jej azyl zmieni się w zbiorowe mieszkanie z wiecznym zapachem spalenizny i śpiewami po alkoholu.
Wróciła na werandę. Gwar ucichł na ułamek sekundy. Wyglądała tak, jakby za chwilę miała podpalić lont.
— Grażyno Czerwińskiówno — powiedziała równym, niemal lodowatym tonem. — Wspomniała pani, że ten dom ma służyć rodzinie. Zgadzam się. Tylko najwyraźniej inaczej rozumiemy, kto nią jest. Moją rodziną jestem ja. A ta nieruchomość należy wyłącznie do mnie. Macie czterdzieści minut, by się spakować. Jeśli tego nie zrobicie, zacznę wynosić wasze rzeczy za bramę. Zacznę od tej misy.
Podeszła do stołu i położyła dłoń na krawędzi japońskiej czarki wypełnionej sałatką. Grażyna znieruchomiała z otwartymi ustami, kawałek kurczaka zawisł w połowie drogi. Powietrze zgęstniało, ciężkie jak dym unoszący się znad grilla. Maksymilian Długosz wreszcie oderwał wzrok od węgli i spojrzał w stronę werandy, pojmując, że burza, której tak panicznie się obawiał, właśnie rozpętuje się na jego oczach.