– Przez te dwadzieścia pięć tysięcy osiemset złotych?
– Nie przez kwotę. Przez kłamstwa. Przez twoje „pakuj rzeczy”. Przez to, że nawet teraz nie przyszedłeś do mnie, tylko po dawne wygody.
– Kocham cię.
Katarzyna przeniosła wzrok na bukiet.
– Ty kochasz to, że opłacam rachunki, siedzę przy stole cicho i przelewam pieniądze bez zadawania pytań.
– To niesprawiedliwe.
– A sprawiedliwe było nazywanie mnie pasożytem?
Michał gwałtownie podniósł głowę.
– Ja tak nie powiedziałem.
– Powiedziała to twoja matka. A ty milczałeś. Dla mnie to wystarczy.
Rzucił kwiaty na ławkę.
– No to żyj sobie sama. Zobaczymy, jak długo wytrzymasz.
– Wytrzymam.
– W tych swoich sukieneczkach?
– Właśnie w nich.
Odwrócił się i odszedł szybko. Prawie biegiem. Katarzyna nie schyliła się po bukiet. Po chwili z klatki wyszła sąsiadka, spojrzała na róże i zapytała:
– To pani?
– Nie – odpowiedziała Katarzyna spokojnie. – Ktoś pomylił adres.
We wrześniu dostała propozycję poprowadzenia warsztatów w miejskim centrum rękodzieła. Grupa była niewielka, zwyczajna: kilka kobiet, które chciały nauczyć się szyć dla siebie, nie dla pokazów i nie dla pochwał. Katarzyna stanęła przed nimi z miarą krawiecką przewieszoną przez szyję i nagle dotarło do niej coś bardzo prostego. Nikt nie pytał, komu powinna okazywać wdzięczność. Nikt nie mówił, że jej praca to drobiazg bez znaczenia. Nikt nie wyciągał ręki po pieniądze przeznaczone na jej własne marzenia.
Po zajęciach podeszła do niej kobieta około sześćdziesiątki.
– Tłumaczy pani tak, jakby uczyła pani całe życie.
– Nie. Po prostu wiele razy musiałam zaczynać od początku.
Kobieta uśmiechnęła się ciepło.
– To słychać.
Tego samego wieczoru Katarzyna kupiła sobie nową walizkę. Nie była luksusowa. Solidna, ciemnozielona, z równą, wygodną rączką. Starej, szarej nie wyrzuciła. Zostawiła ją w schowku u Magdaleny.
– Niech zostanie – powiedziała. – Wyniosła mnie z tamtego życia.
Magdalena parsknęła śmiechem.
– A ta nowa dokąd cię zawiezie?
– Na wyjazd. Zapisałam się na wystawę tkanin w Lublinie.
– Sama?
– Sama.
W październiku sąd rozwiązał ich małżeństwo bez krzyków i bez teatralnych scen. Michał przyszedł z Barbarą. Siedziała obok niego na korytarzu, udając, że nie dostrzega Katarzyny. Dopiero gdy Michał odszedł do okna, teściowa pochyliła się w jej stronę.
– Zadowolona?
– Spokojna.
– Michał przez ciebie zupełnie się rozsypał.
– Przeze mnie przestał żyć na mój koszt.
– Jesteś okrutną kobietą.
Katarzyna wsunęła dowód do torebki.
– Nie. Po prostu nie należę już do was.
Barbara chciała jeszcze coś dodać, ale Michał wrócił. Wyglądał jednocześnie na wściekłego i zagubionego.
– Katarzyno, pytam ostatni raz. Naprawdę nie chcesz dogadać się po ludzku?
– W jakiej sprawie?
– No… chociażby pomóc spłacić zaległość za samochód. Przecież tyle lat byliśmy razem.
Popatrzyła na niego bez zdenerwowania.
– Michał, najpierw chciałeś ode mnie dwadzieścia pięć tysięcy osiemset złotych dla matki. Potem oboje próbowaliście wmówić mi, że to ja rozbiłam rodzinę. Teraz prosisz, żebym pokryła dług za auto. Czy ty choć raz przyszedłeś zwyczajnie przeprosić?
Odwrócił oczy.
– Przecież powiedziałem, że mnie poniosło.
– To nie są przeprosiny.
– Czego ty jeszcze chcesz?
– Niczego. I właśnie na tym polega różnica.
Po wyjściu z sądu Katarzyna stanęła na ulicy. Dzień był suchy, chłodny, całkiem zwyczajny. Bez szczególnego piękna, bez uroczystej muzyki, bez żadnego znaku z nieba. Po prostu dzień, w którym dobiegła końca jedna długa historia.
Doszła na przystanek, ale nie wsiadła do pierwszego autobusu. Wyjęła telefon i zadzwoniła do Magdaleny.
– Już po wszystkim.
– Jak się trzymasz?
Katarzyna spojrzała na swoje odbicie w szybie wiaty. Kasztanowe włosy miała spięte w kok, płaszcz zapięty pod szyję, a w dłoni trzymała ciemnozieloną walizkę kupioną z myślą o podróży.
– Równo.
– Przyjeżdżaj. Uczcimy to herbatą.
– Przyjadę. Tylko najpierw zajrzę do pracowni. Czeka tam zamówienie.
– Jesteś niereformowalna.
– Wręcz przeciwnie. Właśnie się naprawiłam.
Tydzień później Michał przysłał krótką wiadomość: „Mama mówi, że mimo wszystko mogłabyś pomóc Aleksandrze. Ona nie jest niczemu winna”.
Katarzyna przeczytała ją i po raz pierwszy od dawna nie zaczęła układać odpowiedzi tak, by nikogo nie urazić. Napisała tylko:
„Moje pieniądze nie służą już do rozwiązywania problemów waszej rodziny”.
Potem schowała telefon do torebki.
W pracowni unosił się zapach świeżej tkaniny i pary z żelazka. Na stole leżał wykrój granatowej sukni dla kobiety, która po przejściu na emeryturę postanowiła wystąpić w amatorskim teatrze. Katarzyna przesunęła dłonią po materiale, sprawdziła linię ramienia i uśmiechnęła się lekko.
Za oknem ktoś kłócił się podniesionym głosem. W sąsiedniej sali śmiały się kursantki. Życie toczyło się dalej — bez Michała, bez Barbary, bez próśb o „pilny przelew” i bez cudzych długów.
Katarzyna zapaliła lampę.
Nożyce pewnie ułożyły się w jej dłoni.
Stara szara walizka została w przeszłości. A dwadzieścia pięć tysięcy osiemset złotych nadal leżało na jej koncie. Nie jako zemsta. Nie jako dowód zwycięstwa. Tylko jako ciche oparcie kobiety, która w porę usłyszała prawdę i wreszcie wybrała samą siebie.