Nie była to uwaga udawana ani kurtuazyjna, tylko prawdziwa.
Przegadali niemal dwie godziny. Do szkolnych wspomnień wrócili zaledwie na chwilę, może na dziesięć minut. Potem rozmowa sama popłynęła gdzie indziej: ku pracy, ku miastu, ku temu dziwnemu poczuciu, że rzeczywistość zmienia się szybciej, niż człowiek potrafi się z nią oswoić.
Tomasz nie zapytał o jej męża. Anna nie zaczęła o nim mówić.
Gdy wychodzili z kawiarni, zatrzymał się na moment i powiedział:
— Cieszę się, że wtedy odpisałaś.
— Ja też — odparła Anna.
I nie było w tym ani odrobiny uprzejmego kłamstwa.
Bożena Michalskiówna odezwała się ponownie tydzień po pierwszej rozmowie. Tym razem jej głos brzmiał inaczej. Nie było w nim już teatralnego cierpienia. Pojawiła się twardość, niemal nieosłaniana.
— Chcę, żebyś wiedziała — oznajmiła — że Paweł wróci do domu. Do mnie. On zawsze wracał.
Anna milczała, trzymając telefon przy uchu.
— Wydaje ci się, że jesteś taka sprytna — ciągnęła Bożena Michalskiówna. — Ale ja już widywałam takie jak ty. Przychodzą, znikają. A ja zostaję.
— Bożeno Michalskiówno — powiedziała Anna spokojnie — ma pani rację. Pani zostaje. To pani wybór i pani życie. Ale Paweł jest dorosły. I jego decyzje należą do niego.
Po drugiej stronie zapadła krótka cisza.
— Zobaczymy — rzuciła teściowa i zakończyła połączenie.
Anna odłożyła telefon na blat. Przez dłuższą chwilę wpatrywała się w ciemny ekran. W tej rozmowie było coś, co nie dawało jej spokoju. Nawet nie same słowa, raczej ton. Zbyt pewny jak na kobietę, której syn pojechał do żony, żeby porozmawiać. Zbyt opanowany.
Bożena Michalskiówna coś wiedziała. Albo coś szykowała.
Odpowiedź przyszła po dwóch dniach, i to z kierunku, którego Anna w ogóle się nie spodziewała.
Zadzwoniła Ewa Dudekówna, sąsiadka z piętra niżej. Cicha kobieta, około pięćdziesiątki piątki, z którą Anna czasem mijała się przy windzie i wymieniała grzecznościowe „dzień dobry”.
— Anno, proszę wybaczyć, nie chciałam się wtrącać — zaczęła niepewnie — ale uznałam, że powinna pani o tym wiedzieć. Wczoraj przyszła do mnie pewna kobieta. Tęga, ruda, bardzo… energiczna. Przedstawiła się jako matka pani męża. Pytała o panią. Jak pani żyje, czy często bywa pani sama w mieszkaniu, czy nie odwiedzają pani… goście.
W Annie coś nagle zastygło. Chłodno, precyzyjnie, jakby ostatni element układanki wskoczył na swoje miejsce.
— Dziękuję, Ewo Dudekówno — powiedziała. — Naprawdę dobrze, że pani zadzwoniła.
A więc tak. To nie były wyłącznie telefony i drżący od pretensji głos. Bożena Michalskiówna działała szerzej. Zbierała wiadomości, próbowała coś zbudować, przygotowywała grunt. Tylko po co? Żeby potem pokazać to Pawłowi? Żeby uderzyć w jego wątpliwości dokładnie tam, gdzie były najdelikatniejsze?
Anna przeszła do salonu i usiadła w fotelu przy oknie.
Za szybą miasto toczyło się własnym rytmem: przejeżdżający tramwaj, urywane głosy przechodniów, muzyka dobiegająca z czyjegoś samochodu. Zwykły dzień, w którym po cichu działo się coś zupełnie niezwykłego.
Sięgnęła po telefon i napisała do Pawła Nowakowskiego: „Musimy porozmawiać. Dzisiaj. To ważne”.
Odpisał po minucie: „Jadę”.
Anna odłożyła komórkę i spojrzała na bluzę Pawła. Nadal leżała na krześle pod ścianą. Szara, miękka, z rozciągniętymi łokciami.
Niektóre przedmioty potrafią czekać. Niektórzy ludzie także.
Pytanie tylko, na co właściwie czekają.
Paweł Nowakowski pojawił się po czterdziestu minutach.
Anna opowiedziała mu wszystko zwięźle, bez ozdobników i bez zbędnych emocji. O telefonie od Ewy Dudekówny. O wizycie jego matki. O pytaniach, które zadawała sąsiadce.
Słuchał bez słowa. Jego twarz stawała się coraz cięższa, ale nie ze złości. Raczej od czegoś trudniejszego. Od zrozumienia, które przyszło za późno, a przez to było jeszcze bardziej niewygodne.
— Nie powiedziała mi, że tu przyjeżdżała — odezwał się wreszcie.
— Wiem.
— Po co ona…
— Pawle. — Anna spojrzała mu prosto w oczy. — Naprawdę tego nie rozumiesz?
Nie odpowiedział. Nie musiał. Z jego twarzy wynikało jasno, że rozumie.
Przez chwilę siedzieli w milczeniu. Potem Paweł wstał i podszedł do okna. Tego samego, przy którym stał tamtego wieczoru, gdy wszystko się zaczęło. Zatrzymał się przy szybie, jakby potrzebował kilku oddechów, po czym odwrócił się do niej.
— Zadzwonię do niej — powiedział. — Teraz.
— Poczekaj — zatrzymała go Anna. — Nie teraz. Najpierw pomyśl, co chcesz jej powiedzieć. Nie co powinieneś, tylko czego naprawdę chcesz ty.
Paweł patrzył na nią uważnie.
— Pierwszy raz mówisz do mnie w taki sposób.
— Bo pierwszy raz jesteś gotów słuchać.
Uśmiechnął się lekko, prawie niedostrzegalnie, jednym kącikiem ust. I nagle Anna przypomniała sobie, jak uśmiechał się na początku ich znajomości: swobodnie, bez wysiłku, jakby było to dla niego czymś naturalnym. Nie umiałaby wskazać, kiedy dokładnie ten uśmiech zniknął.
— Zabiorę swoje rzeczy — powiedział cicho. — Jeśli nie masz nic przeciwko.
— Nie mam.
Poszedł do sypialni. Anna została w salonie. Słyszała, jak otwierają się drzwi szafy, jak przesuwają się szuflady. Dźwięki dobrze znane, niemal domowe.
Po pewnym czasie wrócił z plecakiem. Zauważył bluzę na krześle, podniósł ją i przez chwilę obracał w dłoniach.
— Myślałem, że ją wyrzuciłaś.
— Nie zdążyłam — odparła Anna.
Schował bluzę do plecaka, zapiął suwak i zatrzymał się przy drzwiach.
— Anno. Nie obiecuję, że od razu wszystko zrozumiem. Ale spróbuję.
— Wiem — powiedziała. — Idź.
Drzwi zamknęły się cicho, bez zbędnego trzasku.
Anna wróciła do fotela przy oknie. Za szybą nic się nie zmieniło: tramwaj, głosy, czyjaś muzyka. A jednak w niej samej coś wreszcie znalazło właściwe miejsce. Nie szczęście. Jeszcze nie. Raczej jasność. Spokojna, mocna, należąca tylko do niej.
Telefon leżał obok. Na ekranie pojawiła się nowa wiadomość od Tomasza Michalaka: „Jak się trzymasz?”
Anna uśmiechnęła się i odpisała: „Lepiej. Opowiem ci, kiedy się zobaczymy”.
Potem odłożyła telefon i znów spojrzała przez okno.
Życie toczyło się dalej.