— A przedtem? — wyrzuciła z siebie Katarzyna Nowakówna. — Michał, jak długo ja mam jeszcze udawać, że nic się nie dzieje?!
— Kasiu, uspokój się. To przecież moja rodzina.
— Rodzina? — głos jej się załamał, ale zaraz znów stwardniał. — A ja to kim jestem? Pracuję na dwa etaty, odkładam każdą złotówkę, odmawiam sobie wszystkiego, a twoja siostra może spokojnie nie brać się za porządną pracę i żyć z naszych pieniędzy?
— Aleksandra pracuje! — Michał Jabłoński próbował natychmiast stanąć w jej obronie.
— Gdzie? Na czym polega ta jej praca? Na pół etatu za ladą? Michał, Aleksandra Stępieńówna ma dwie zdrowe ręce i nogi. Niech ruszy się i zacznie zarabiać jak dorosła kobieta!
Twarz Michała spochmurniała.
— Ty tego nie rozumiesz. Ona ma dzieci…
— Połowa kraju ma dzieci! — przerwała mu Katarzyna. — I co, wszyscy mają z tego powodu utrzymywać się z cudzych pieniędzy?
W tej samej chwili przypomniał jej się poprzedni miesiąc. Wtedy Michał również „pożyczył” siostrze piętnaście tysięcy złotych. Jeszcze wcześniej dziesięć tysięcy trafiło do jego matki. Katarzyna zaczęła w myślach dodawać kolejne kwoty i z każdym wynikiem robiło jej się coraz zimniej. Przez ostatni rok krewni Michała wyciągnęli od nich ponad dwieście tysięcy złotych. Nikt nie oddał nawet grosza.
Następnego dnia, zgodnie z zapowiedzią Michała, pojawiła się Halina Białekówna. Teściowa wyglądała zaskakująco dobrze jak na osobę, która rzekomo miała „kłopoty z ciśnieniem”. Weszła do mieszkania zaróżowiona, w nowej sukience, z włosami ułożonymi tak starannie, jakby dopiero co wyszła od fryzjera.
— Kasiu, ale ty schudłaś! — oznajmiła na powitanie Halina Białekówna, mierząc synową wzrokiem. — W ogóle o siebie nie dbasz.
Katarzyna nie odpowiedziała. W milczeniu rozkładała talerze i sztućce. Teściowa tymczasem usiadła wygodnie przy stole i, jak zwykle, rozpoczęła swój stały repertuar narzekań.
— Ach, jakie teraz ciężkie czasy… Wszystko drożeje, emerytura marna. Coraz częściej myślę, że może powinnam znaleźć sobie jakieś zajęcie, choćby drobne…
Michał od razu się ożywił.
— Mamo, daj spokój. Jaka praca w twoim wieku? My ci pomożemy.
Katarzyna odstawiła czajnik na stół z takim hukiem, że oboje aż podnieśli głowy.
— Czym pomożemy, Michał? — zapytała lodowato. — Nam samym pieniędzy wystarcza ledwo na życie.
— Kasia! — oburzył się mąż.
— Co „Kasia”? — odwróciła się do teściowej. — Pani Halino, proszę mi wybaczyć szczerość, ale my też z trudem dociągamy do końca miesiąca. Pracuję na dwóch etatach tylko po to, żeby cokolwiek odłożyć.
Usta Haliny Białekówny zacisnęły się w cienką linię.
— Za moich czasów kobiety umiały szanować męża. I wiedziały, że rodzina jest najważniejsza.
— Za pani czasów mężczyźni utrzymywali dom — odparła Katarzyna ostro. — A nie siedzieli żonie na karku.
Michał poczerwieniał aż po uszy.
— Kasiu, czy ty słyszysz, co mówisz?
— Słyszę doskonale. Mówię prawdę. W ciągu ostatniego roku trzy razy zmieniałeś pracę. Za każdym razem z własnej woli.
— To nieprawda! — zaprotestował.
— Rzeczywiście, przepraszam. Ostatnim razem po prostu cię zwolnili, bo przestałeś przychodzić.
Halina Białekówna klasnęła dłońmi z przerażenia.
— Michałku, co ona wygaduje?
— Mamo, Kasia przesadza…
— Przesadzam? — Katarzyna podeszła do szafki i wyjęła teczkę z rachunkami. — Proszę bardzo. Tu są potwierdzenia opłat z ostatnich sześciu miesięcy. Wszystko schodziło z mojej karty. A tu wyciąg ze wspólnego konta. Przez cały rok Michał wpłacił na nie czterdzieści tysięcy złotych. Czterdzieści. Przez dwanaście miesięcy.
Teściowa patrzyła na dokumenty bez słowa. Dopiero po chwili przeniosła wzrok na synową.
— Ale przecież Michał pomaga ci w domu…
Katarzyna roześmiała się krótko, gorzko i bez cienia wesołości.
— Pomaga? Pani Halino, kiedy pani syn ostatnio ugotował kolację? Kiedy wstawił pranie? Kiedy posprzątał mieszkanie?
Wieczorem, gdy teściowa wreszcie wyszła, na mieszkanie opadła ciężka, duszna cisza.