Katarzyna Witkowskiówna w gruncie rzeczy sama doprowadziła do kupna tego mieszkania. Nie dlatego, że prowadziła dokładne rachunki i chciała komukolwiek cokolwiek wypominać. Tak po prostu ułożyły się okoliczności. Paweł Nowicki akurat wtedy zmienił pracę, jego pensja była skromna, więc największy ciężar pierwszej wpłaty spadł na nią. Katarzyna wyłożyła z własnych oszczędności około 31 400 zł — pieniądze odkładane przez cztery lata, gdy pracowała jako starsza księgowa w firmie budowlanej. Paweł dołożył mniej więcej 3 400 zł. Kredyt wzięli wspólnie, formalnie oboje byli zobowiązani, lecz raty — około 900 zł miesięcznie — w praktyce opłacała ona. Jej dochody były regularne, a u męża zdarzały się takie miesiące, kiedy ledwo starczało na codzienne zakupy. W dokumentach mieszkanie należało do nich obojga, jednak Katarzyna w głębi duszy zawsze wiedziała, czyj naprawdę jest ten dom. Nie chodziło o skąpstwo ani o chęć zawłaszczenia. To był zwykły fakt.
Krystyna Michalakówna wkroczyła w ich małżeńskie życie niemal natychmiast po ślubie. A właściwie nigdy wcześniej z życia Pawła nie zniknęła — tyle że przed ślubem dotyczyło to wyłącznie jego, a później zaczęło dotykać również Katarzyny. Klucze do mieszkania teściowa miała od samego początku. Paweł wręczył jej je jeszcze przed parapetówką, tłumacząc, że to tylko na wszelki wypadek. Bo przecież nigdy nie wiadomo. Może pęknie rura, gdy oboje będą w pracy.
— Mama mieszka blisko — powtarzał. — Dziesięć minut piechotą. To wygodne.
Katarzyna wtedy nic nie odpowiedziała. W pierwszych miesiącach często wybierała milczenie. Obserwowała, próbowała się przyzwyczaić, nie chciała wywoływać awantur tam, gdzie być może nie było jeszcze prawdziwego powodu do kłótni. Może Krystyna Michalakówna po prostu taka była: niespokojna, nadopiekuńcza, niezdolna odsunąć się od dorosłego syna. Takie rzeczy się zdarzają. Katarzyna postanowiła więc zacisnąć zęby i przeczekać.
Tyle że wizyty teściowej nie miały żadnego stałego porządku. Krystyna Michalakówna potrafiła zjawić się o wpół do ósmej rano, gdy Katarzyna nie zdążyła jeszcze nawet umyć twarzy. Innym razem przychodziła w środku dnia, kiedy synowa pracowała zdalnie. Bywało też, że pojawiała się pod wieczór. Bez telefonu. Bez uprzedzenia. Po prostu w zamku rozlegał się trzask przekręcanego klucza, a z przedpokoju dobiegał jej głos:
— To ja, nie bójcie się.
Katarzyna bała się za każdym razem.
Krystyna Michalakówna nigdy nie wpadała tylko po to, by usiąść, napić się herbaty i porozmawiać. Każde jej wejście do mieszkania przypominało kontrolę. Obchodziła pokoje z metodyczną dokładnością, zaglądała do kuchennych szafek, sprawdzała lodówkę, przestawiała garnki zgodnie z własnym wyobrażeniem o porządku. Pewnego dnia wyrzuciła pół kilograma kaszy gryczanej, bo uznała, że jest stara. Katarzyna kupiła ją trzy dni wcześniej. Innym razem przeniosła wszystkie ręczniki z łazienki do innej szafy, wyłącznie dlatego, że jej zdaniem właśnie tam powinny leżeć.
Po takich odwiedzinach Krystyna Michalakówna dzwoniła do Pawła Nowickiego. Katarzyna nie znała całych rozmów, ale ich treść bez trudu odczytywała później z miny męża, gdy wracał do domu.
— Mama mówi, że nie wytarłaś kuchenki po gotowaniu.
— Mama twierdzi, że w łazience znowu leżą porozrzucane rzeczy.
— Mama uważa, że kompletnie nie umiesz zorganizować przestrzeni.
Katarzyna patrzyła wtedy na niego i zadawała sobie w myślach jedno pytanie: czy on w ogóle słyszy, co mówi? Czy rozumie, jak to brzmi?
— Paweł — powiedziała któregoś dnia spokojnie — nie chcę, żeby twoja matka wchodziła tu bez zapowiedzi. To jest niewygodne. I przykre. Chcę we własnym mieszkaniu czuć się bezpiecznie.
Paweł Nowicki westchnął tak, jakby przyszło mu tłumaczyć dziecku coś zupełnie oczywistego.
— Kasiu, przecież to mama. Ona nie robi tego ze złej woli. Chce tylko pomóc. Wytrzymaj jeszcze trochę, zobaczysz, uspokoi się.
Ale mama się nie uspokoiła.
Minął rok, potem następny. Wizyty wcale nie stały się rzadsze, a uwagi nie ustały. Katarzyna nauczyła się reagować na zewnątrz równo: nie odpowiadać ostro, nie podnosić głosu, nie wdawać się w natychmiastową sprzeczkę. W środku jednak coś powoli pękało i przesuwało się na miejsce, z którego nie dało się już wrócić. Każdego ranka, zaraz po przebudzeniu, na krótką chwilę wstrzymywała oddech, zastanawiając się, czy dziś znów usłyszy klucz w zamku. Za każdym razem, gdy zbliżała się do własnych drzwi, ogarniało ją to samo napięcie: czy zastanie mieszkanie takie, jak je zostawiła, czy znowu ktoś zdążył tu wejść przed nią.