Joanna Michalskiówna zatrzymała się pod drzwiami własnego mieszkania, ściskając w palcach klucz, który uparcie nie chciał ruszyć w zamku. Dopiero co wróciła z Gdańska, gdzie spędziła tydzień na służbowym wyjeździe, i myślała tylko o jednym: gorący prysznic, czysta piżama, miękka pościel. Tymczasem drzwi ani drgnęły.
Spróbowała ponownie. Klucz wchodził bez oporu, lecz mechanizm pozostawał martwy. Jakby za metalową osłoną zamontowano coś zupełnie innego.
— Co to ma znaczyć? — mruknęła, wyciągając telefon z torebki.
Tomasz Nowicki nie odbierał. Wybrała jego numer raz, potem drugi i trzeci. Za każdym razem słyszała tylko długie, puste sygnały. W końcu napisała: „Stoję pod drzwiami. Zamek się nie otwiera. Jesteś w domu?”
Odpowiedź pojawiła się po minucie. Nie od męża.
„Dobry wieczór, Joasiu! Tu Barbara Górskiówna. Tomasz jest teraz zajęty, siedzi u mnie. Zamki w mieszkaniu zostały wymienione, kiedy cię nie było. Stare klucze już nie pasują. Jeśli chcesz odebrać swoje rzeczy, zadzwoń wcześniej, ustalimy dogodną godzinę”.
Joanna przeczytała wiadomość raz. Potem drugi. I jeszcze kolejny. Litery rozmazywały się jej przed oczami, ale sens pozostawał okrutnie jasny. Teściowa wymieniła zamki w jej mieszkaniu. W mieszkaniu, za które Joanna spłacała połowę kredytu. W miejscu, gdzie stała jej kanapa, jej regał z książkami, a w lodówce leżało jedzenie kupione za jej pieniądze.
Usiadła ciężko na stopniu klatki schodowej, nie czując zimna betonu. W głowie tłukła się jedna myśl: to pomyłka. Absurdalne nieporozumienie. Tomasz zaraz oddzwoni, wszystko wyjaśni i sprawa okaże się głupim, koszmarnym żartem.
Telefon odezwał się po pięciu minutach.
— Joanno, cześć — powiedział Tomasz tonem tak rzeczowym, jakby rozmawiał z kimś z biura, a nie z własną żoną. — Już wróciłaś?
— Stoję przed naszymi drzwiami, Tomaszu. Twoja matka napisała mi, że wymieniła zamki. To jakiś dowcip?
— Nie — odparł po krótkiej pauzie. — Posłuchaj, kiedy byłaś poza domem, długo rozmawialiśmy z mamą. Doszliśmy do wniosku, że tak będzie najlepiej dla wszystkich.
— „Tak”, czyli jak? — Joanna czuła, że głos zaczyna jej się łamać, ale z całej siły próbowała nad sobą zapanować. — I co znaczy „najlepiej”?
— To mieszkanie odziedziczyłem po babci — powiedział. — Mama uważa, że powinno zostać w rodzinie. A ty… sama rozumiesz. Nawet nie planujemy dzieci. Po co to ciągnąć?
— Po co ciągnąć co? — zapytała, choć odpowiedź już do niej docierała. Tylko jeszcze nie chciała jej przyjąć.
— Nasze małżeństwo — westchnął Tomasz, a w tym westchnieniu zabrzmiała ulga człowieka, który wreszcie zrzucił z pleców niewygodny ciężar. — Mama od dawna powtarzała, że nie jesteś dla mnie odpowiednią kobietą. Za bardzo niezależna, za bardzo skupiona na pracy. Nawet barszcz wychodzi ci raz na kilka prób. Wytrzymałem trzy lata, Joanno. Wystarczy.
Joanna wpatrywała się w ekran telefonu. Na wyświetlaczu widniało zdjęcie męża, uśmiechniętego do niej z tapety. Zrobili je rok wcześniej, na Mazurach. Wtedy wyglądał na naprawdę szczęśliwego.
— Tomaszu — odezwała się cicho, a jej głos stał się równy i chłodny jak tafla zamarzniętego jeziora. — Włożyłam w to mieszkanie około sześćdziesięciu czterech i pół tysiąca złotych. Mam wszystkie rachunki i potwierdzenia przelewów. Nie możesz po prostu wyrzucić mnie na ulicę.
— Mama już wszystko przemyślała — powiedział, lecz zaraz w tle rozległ się głos teściowej, po czym Tomasz najwyraźniej podał jej telefon.
W słuchawce zabrzmiał miękki, przesłodzony ton Barbary Górskiówny.