— Marcinie, sam mi w tej chwili wytłumaczysz, co ja właściwie widzę, czy mam od razu dzwonić po policję? — Joanna Sobczakówna zatrzymała się w przedpokoju, nawet nie rozpinając płaszcza. Jej spojrzenie przesunęło się od obcych walizek do uchylonych drzwi prowadzących do dużego pokoju.
Walizki były dwie. Jedna granatowa, na kółkach, druga stara, bordowa, z wytartą rączką. Obok leżała sportowa torba, z której wystawał pasek, a na tapicerowanej ławce stała już reklamówka ze sklepu: kapcie, szczoteczka do zębów i kilka słoiczków kremów. Nie wyglądało to na krótką wizytę pod hasłem „wpadliśmy na pół godziny”. Bardziej przypominało początek przeprowadzki. Albo przynajmniej próbę stworzenia wrażenia, że nowy etap życia został już rozpoczęty.
Z pokoju dobiegały głosy. Kobiecy — pewny siebie, odrobinę ostry, z tą charakterystyczną nutą, od której Joannie zawsze napinały się szczęki. I męski — przyciszony, tłumaczący się, lecz pozbawiony jakiegokolwiek niepokoju. Właśnie ten brak niepokoju ukłuł ją najmocniej. Nie było w nim zaskoczenia, zakłopotania ani pośpiesznej próby wyjaśnienia sprawy od progu. Brzmiał jak głos człowieka, który uważa, że wszystko jest w najlepszym porządku.
Joanna zamknęła za sobą drzwi trochę głośniej, niż zamierzała. W ciszy przedpokoju szczęknął zamek i niemal natychmiast z pokoju wychylił się Marcin Król.
— O, już jesteś? — rzucił takim tonem, jakby wróciła nie do własnego mieszkania, lecz przyszła w odwiedziny do znajomych.
— Widzę, że dobrze się złożyło — odparła Joanna i powoli położyła klucze na szafce.
Marcin wyszedł na korytarz, potarł kark i z niezrozumiałego powodu spróbował się uśmiechnąć.
— Tylko nie zaczynaj od razu. Zaraz ci wszystko wyjaśnię.
Tyle że do wyjaśniania wcale mu się nie spieszyło.
Joanna przeszła dalej i stanęła w progu dużego pokoju.
Przy szeroko otwartej szafie stała jego siostra, Elżbieta Pawłowskiówna. W jednej dłoni trzymała złożone koszulki, drugą poprawiała suwak podróżnej kosmetyczki. Na kanapie leżały już jej dżinsy, bluza, ładowarka do telefonu i reklamówka z domowymi ubraniami. Elżbieta uniosła głowę, napotkała wzrok Joanny i ani trochę się nie zmieszała. Tylko brodę podniosła nieco wyżej, jakby zawczasu przygotowała się do kłótni i postanowiła, że nie ustąpi nawet o krok.
— Cześć — powiedziała. — Nie sądziliśmy, że wrócisz tak wcześnie.
Joanna nie odpowiedziała. Patrzyła nie na Elżbietę, lecz na otwartą szafę. Na pustą półkę, na której jeszcze rano leżały jej koce i pudełko z rzeczami sezonowymi. Pudełka nie było. Koc również zniknął.
— Wyniosłem je na razie na balkon — odezwał się szybko Marcin, gdy zauważył jej spojrzenie. — Nic im się nie stanie. Tam jest sucho.
Joanna odwróciła głowę w jego stronę.
— Wyniosłeś moje rzeczy na balkon?
— Tymczasowo. Nie rób z tego przedstawienia.
To jego „nie rób przedstawienia” zawsze brzmiało identycznie. Jakby to nie on przekraczał cudze granice, tylko ona męczyła go samym faktem, że w ogóle je zauważała.
Joanna powoli zdjęła płaszcz, starannie powiesiła go na haczyku i wróciła do pokoju. W środku nic już w niej nie kipiało. Przeciwnie — wszystko skupiło się w jednym chłodnym, twardym punkcie. Kiedy człowiek się złości, może powiedzieć za dużo. Ale gdy złość opada, a przed oczami zaczyna układać się pełny obraz sytuacji, wtedy naprawdę robi się niebezpiecznie.
Marcin natychmiast zaczął mówić szybciej:
— Elżbieta ma trudną sytuację. To tylko na parę tygodni, najwyżej miesiąc. Ona naprawdę nie ma się teraz gdzie podziać. Rozumiesz chyba, że nie mogłem zostawić własnej siostry na ulicy.
— Na ulicy? — powtórzyła Joanna.
— No, tak obrazowo mówię.
— A gdzie mieszkała, zanim przywiozłeś ją tutaj z walizkami?
Elżbieta zatrzasnęła szufladę komody i odpowiedziała sama:
— Wynajmowałam mieszkanie. Właścicielka postanowiła je sprzedać i kazała mi się wyprowadzić. Poza tym, Joanno, ja ci przecież nic złego nie zrobiłam. Nie rozumiem, czemu tak na mnie patrzysz.
Dopiero wtedy Joanna spojrzała na nią wprost.
— Bo rozkładasz swoje rzeczy w moim mieszkaniu bez mojej zgody.
— Daj spokój, zachowujesz się, jakbym ci się wpakowała na kark — prychnęła Elżbieta. — Nie jestem przecież obcą osobą.
Marcin od razu podchwycił:
— Właśnie. Nie jest obca. To moja rodzona siostra.
Joanna przeniosła wzrok na męża. Przez kilka sekund nikt się nie odzywał. Gdzieś u sąsiadów z góry przesunięto coś ciężkiego; po suficie przebiegło przeciągłe skrzypnięcie, a potem znów zapadła cisza.
I wtedy Joanna zapytała spokojnie. Bez krzyku. Bez dramatycznej nuty w głosie.
— Marcinie, od kiedy twoja siostra mieszka w moim mieszkaniu sprzed ślubu?
Elżbieta znieruchomiała z ubraniami w rękach, nie zdążywszy położyć ich na półce.
Marcin otworzył usta, ale nie wydobył z siebie ani słowa. Pewność siebie, z którą przed chwilą wyszedł do przedpokoju, rozsypała się na jej oczach. Może dlatego, że w tym jednym zdaniu nie było już miejsca na jego ulubioną mgłę: „nasze wspólne”, „rodzina”, „co w tym takiego”. Słowa zabrzmiały twardo i precyzyjnie: twoja siostra, moje mieszkanie, sprzed ślubu.
— Joasiu, no po co tak od razu? — odezwał się w końcu. — Jesteśmy małżeństwem, jeśli nie zauważyłaś.
— To nie jest odpowiedź.
— Uznałem, że w takiej sytuacji nie trzeba urządzać przesłuchania.
— A ja uważam, że nie należy kwaterować ludzi w moim mieszkaniu bez zapytania mnie o zgodę.
Elżbieta gwałtownie odłożyła ubrania na kanapę.
— Gdybym wiedziała, że zgotujesz mi takie powitanie, w ogóle bym tu nie przyjeżdżała.
— I bardzo dobrze — powiedziała Joanna. — Nie przyjeżdżałabyś.
Elżbieta zamrugała, wyraźnie nieprzygotowana na odpowiedź pozbawioną zwyczajowej uprzejmej otoczki.
Marcin zrobił krok do przodu.
— Joanno, porozmawiajmy normalnie. Przecież nic strasznego się nie stało.
Przechyliła lekko głowę, jakby wsłuchiwała się w dobrze znane zdanie i próbowała ustalić, czy naprawdę usłyszała to, co usłyszała.
— Nic strasznego? Wyniosłeś moje rzeczy na balkon, nie uprzedziłeś mnie, sprowadziłeś tu siostrę, która już urządza sobie życie w moim domu, i mówisz, że nic strasznego?
— Chciałem porozmawiać wieczorem.
— Już porozmawiałeś. Czynami.
Elżbieta uśmiechnęła się krzywo, ale ten uśmiech wyszedł jej nerwowo.
— O co ty się tak uczepiłaś tych metrów kwadratowych? Marcin jest twoim mężem, a nie lokatorem.
Joanna obróciła ku niej twarz.
— Jeszcze jedno słowo o metrach kwadratowych, a ta rozmowa stanie się naprawdę krótka.
Elżbieta uniosła brwi.
— Grozisz mi?
— Ostrzegam.
Marcin przesunął dłonią po twarzy. Miał teraz taką minę, jak przed rodzinnymi obiadami, kiedy orientował się, że za chwilę będzie musiał przypodobać się wszystkim naraz, a to z góry skazane jest na porażkę.
— Ela, zamilcz na chwilę — powiedział półgłosem.
— A niby czemu ja mam milczeć? Traktujecie mnie, jakbym siedziała na ławie oskarżonych.
— Bo pytanie nie jest do ciebie — ucięła Joanna. — Nie zaprosiła cię tutaj szafa w przedpokoju ani kanapa w salonie. Sprowadził cię Marcin. I to z nim rozmawiam.
Usiadła na brzegu fotela, nie zdejmując butów. Torebkę położyła obok. To był jej stary nawyk: jeśli rozmowa miała być nieprzyjemna, najpierw należało usiąść. Człowiek stojący szybciej wybucha. Siedzący dłużej trzyma nerwy na wodzy.
— A więc — zaczęła. — Postanowiłeś, że Elżbieta będzie tu mieszkać. Sam. Bez telefonu, bez wiadomości, bez pytania. Zgadza się?
— Wiedziałem, że będziesz przeciwna — odpowiedział Marcin, patrząc gdzieś w bok.
— Czyli zrobiłeś to świadomie za moimi plecami.
— Zrobiłem to, bo nie było czasu.
— Na telefon wystarczyłoby czterdzieści sekund.
Nie odezwał się.
Elżbieta nagle klepnęła dłonią w udo, jakby chciała ponaglić tę rozmowę.
— Słuchajcie, to już zaczyna być śmieszne. Nie przyjechałam tu na wakacje. Mam realny problem. A może ty jesteś z tych kobiet, które muszą wszystkim pokazać, kto tu rządzi?
— Ja tutaj rzeczywiście jestem gospodynią — odparła Joanna.
Powiedziała to cicho, lecz po tych słowach powietrze w pokoju jakby się ochłodziło.
Marcin natychmiast wszedł jej w słowo:
— Koniec. Wystarczy. Nie będziemy się teraz licytować na prawa. Elżbieta pomieszka trochę, potem znajdzie coś innego.
Joanna spojrzała na niego tak uważnie, że spuścił oczy.
— Ustaliliście już, który pokój mam opróżnić?
Nie odpowiedział od razu. A to samo w sobie było odpowiedzią.
— Zapytałam: zdążyliście już omówić, który pokój należy dla niej zwolnić?
— Pomyślałem, że Elżbiecie będzie wygodniej w dużym pokoju. Pracuje zdalnie, potrzebuje biurka.
Joanna wypuściła powietrze nosem, powoli i równo.
— W dużym pokoju stoi moje biurko. Leżą tam moje teczki. Mój laptop. Moje dokumenty. I moje rzeczy.
— Można to tymczasowo przestawić…
Urwał. Za późno przypomniał sobie, że słowo „przestawić” w takiej sytuacji brzmi jak wyrok. Nie na meble, ale na porządek życia, przyzwyczajenia i prawo do decydowania o własnym domu.
Joanna wstała.
— W takim razie sprawa wygląda następująco. Teraz oboje słuchacie mnie bardzo uważnie. Elżbieta nie zostaje tutaj ani na noc, ani na tydzień, ani na zasadzie „zobaczymy, jak się ułoży”. Ty, Marcinie Królu, bierzesz jej walizki i zamawiasz taksówkę.