Teściowa szarpnęła za klamkę i weszła do mieszkania bez pukania, choć dzwonek wisiał tuż obok drzwi. Grażyna Chmielewskiówna uważała jednak, że zapowiadanie się w domu własnego syna byłoby czymś uwłaczającym. Przecież to jej chłopiec, jej jedyne dziecko — jakie tu jeszcze ceremonie?
Karolina Dudekówna właśnie rozkładała na stole dokumenty: zaświadczenia, wyniki badań, skierowania i wypisy. Nazajutrz z samego rana miała jechać do szpitala wojewódzkiego, gdzie wreszcie zaplanowano operację jej małej Leny Głowackiówny. W kopercie leżały pieniądze — cała kwota, którą rodzice Karoliny Dudekówny zebrali, zastawiając swój wiejski dom. Przez ostatnie dwa miesiące żyła wyłącznie jedną myślą: dowieźć dokumenty, zapłacić i uratować córkę.
— A, Karolina Dudekówna, jesteś. Dobrze, że cię zastałam — oznajmiła Grażyna Chmielewskiówna, wchodząc do pokoju. Rzuciła na kanapę wielką torbę, po czym omiotła mieszkanie krytycznym spojrzeniem. — Kurz u was wszędzie. Piotr Pawlak w pracy?
— Dzień dobry, pani Grażyno Chmielewskiówno — Karolina Dudekówna zmusiła się do spokojnego tonu. — Tak, Piotr Pawlak jeszcze nie wrócił. Coś się stało?
Teściowa nawet nie raczyła odpowiedzieć. Podeszła do stołu i bez pytania podniosła jeden z papierów.
— To w sprawie operacji? Jutro, tak? No, zobaczymy — odłożyła kartkę i spojrzała na synową z dziwną miną, w której mieszały się litość i wyższość.
— Co znaczy: zobaczymy? — Karolina Dudekówna zesztywniała. W głosie tamtej zabrzmiało coś bardzo niedobrego.
— Usiądź, Karolino Dudekówno. Musimy porozmawiać.
— Pani Grażyno Chmielewskiówno, naprawdę nie mam teraz czasu. Muszę przygotować wszystko na jutro…
— Powiedziałam: siadaj! — teściowa podniosła głos, a z jej twarzy w jednej chwili zniknęła udawana uprzejmość. — Chodzi o pieniądze, które zamierzasz jutro wydać.
Po plecach Karoliny Dudekówny przebiegł lodowaty dreszcz. Powoli opadła na krzesło, nie spuszczając wzroku z Grażyny Chmielewskiówny.
— O czym pani mówi?
Grażyna Chmielewskiówna usiadła naprzeciwko, złożyła dłonie na kolanach i oznajmiła tonem osoby przedstawiającej rzecz oczywistą:
— Te pieniądze są potrzebne mnie. A dokładniej: mnie i Piotrowi Pawlakowi. Na mieszkanie.
Przez kilka sekund Karolina Dudekówna tylko na nią patrzyła, niezdolna zrozumieć sensu tych słów. Brzmiały po polsku, ale nie mieściły się w głowie. Mieszkanie? Jakie mieszkanie? Co to miało wspólnego z operacją Leny Głowackiówny?
— Nie rozumiem — wydusiła w końcu.
— A czego tu nie rozumieć? — Grażyna Chmielewskiówna machnęła ręką, jakby rozmawiały o kupnie chleba. — Trafiła się okazja na dwupokojowe mieszkanie w nowym budownictwie. Trzeba natychmiast wpłacić zadatek. I to spory. Dogadałam się już ze sprzedającym, poczeka do poniedziałku. To prawdziwa szansa, Karolino Dudekówno! Normalne lokum, a nie ta wasza klitka. Dziecko rośnie, gdzieś musi mieszkać.
— Pani żartuje? — głos Karoliny Dudekówny zabrzmiał nienaturalnie wysoko.
— Jakie żarty? Mówię całkiem poważnie. Twoi rodzice dali pieniądze — dobrze, chwała im za to. Ale my wydamy je rozsądnie. Na dach nad głową. A operację przesuniemy. Lekarze przecież nie są potworami, poczekają. Albo znajdzie się inną klinikę, skromniejszą. Będzie taniej.
Karolina Dudekówna poczuła, jak w jej środku coś pęka. Nie powoli, nie stopniowo — natychmiast, jak napięta struna, która nagle nie wytrzymuje.
— Pani… pani proponuje zabrać mojej córce pieniądze na leczenie, żeby kupić mieszkanie? — mówiła wolno, oddzielając każde słowo, jakby bała się, że inaczej nie zostanie zrozumiana.
— No i znowu to samo! — skrzywiła się Grażyna Chmielewskiówna. — Jakie „zabrać”? Nikt niczego nie zabiera! Po prostu trzeba ustalić właściwe priorytety. Operacja może poczekać, a mieszkanie przepadnie! Takie okazje nie pojawiają się codziennie. Poza tym to przecież dla waszego dobra. Dla Leny Głowackiówny również. Jak myślisz, gdzie ona ma żyć?
— Najpierw ona w ogóle musi żyć, pani Grażyno Chmielewskiówno! — Karolinie Dudekównie załamał się głos. — Ta operacja nie może czekać. Lena Głowackiówna ma poważny problem z kręgosłupem, każdy dzień jest ważny. Jeśli stracimy czas, ona może zostać…
— Nie przesadzaj! — przerwała jej teściowa z irytacją. — Lekarze tylko straszą, żeby wyciągnąć więcej pieniędzy. Potem się okaże, że samo przeszło. Moja znajoma miała tak z siostrzenicą: nic nie robili i wszystko się wchłonęło.
Karolina Dudekówna wpatrywała się w tę kobietę, która przez ostatnie trzy lata była częścią jej rodziny, a teraz nagle stała przed nią jak ktoś zupełnie obcy.