Z czasem jego wizyty zaczęły się skracać, aż w końcu wychodził niemal natychmiast. Za każdym razem powtarzał te same słowa:
— Mamo, jak się czujesz? Wszystko w porządku? Coś wymyślimy, zobaczysz.
„Coś wymyślimy” — to zdanie dźwięczało mi w głowie jeszcze długo po jego wyjściu.
Później przychodził już rzadziej. Najpierw co dwa miesiące. Potem co trzy.
Agnieszka Królówna nie pojawiła się ani razu.
Za to Kacper Wesołowski… on przyjeżdżał regularnie, co dwa tygodnie. Sam. Autobusem, półtorej godziny w jedną stronę. Rodzice go nie odwozili — wsiadał na przystanku i przyjeżdżał do mnie bez niczyjej pomocy.
Miał wtedy trzynaście lat. I co dwa tygodnie pokonywał tę trasę samodzielnie.
Wizyty Kacpra
Zawsze wybierał sobotę. Pierwszy autobus odjeżdżał o dziewiątej, więc przed wpół do jedenastej słyszałam już znajomy odgłos w korytarzu. Szybkie, sprężyste kroki. Potem trzy wyraźne stuknięcia w drzwi — jego znak rozpoznawczy.
— Babciu, to ja.
Wchodził z torbą przewieszoną przez ramię. Nigdy bez niej. W środku najczęściej były mandarynki albo jabłka, paczka herbatników, które lubiłam, a czasem gazetka z krzyżówkami. Pamiętał, że lubię rozwiązywać hasła.
Siadał obok mnie i opowiadał o szkole, kolegach, książkach, które akurat czytał. Słuchałam go uważnie, obserwując, jak dojrzewa. Najpierw trzynastolatek z dziecięcą twarzą, potem czternastolatek o poważniejszym spojrzeniu, później piętnastolatek, który coraz rzadziej się rumienił.
Któregoś dnia — miał wtedy czternaście lat — usiadł jak zwykle, ale długo milczał. W końcu powiedział cicho:
— Babciu, nie myśl, że nic nie rozumiem.
— Czego, Kacper?
— Tego wszystkiego. — Spojrzał na mnie poważnie, zupełnie nie jak dziecko. — Wiem, że mama i tata źle postąpili. Wiem, że nie powinnaś tu być. Nie mogłem wtedy nic zrobić, byłem za mały. Ale pamiętam.
Poczułam, jak ściska mnie w gardle.
— Nie mów tak, proszę — wyszeptałam.
— Muszę. Chcę, żebyś wiedziała, że nie zapomniałem. I nie zapomnę.
Siedzieliśmy potem w ciszy.
— Jesteś dobrym chłopcem — powiedziałam w końcu.
— Nie jestem już chłopcem — odparł spokojnie. — Mam czternaście lat.
Roześmiałam się. On też. I przez krótką chwilę znów zobaczyłam w nim tego małego Kacpra, który kiedyś wpadał do mnie w ramiona.
Krystyna Wieczorekówna
Moja współlokatorka, Krystyna Wieczorekówna, z biegiem czasu stała mi się bardzo bliska. Gdy się poznałyśmy, miała osiemdziesiąt lat. Drobna, niemal filigranowa, z bystrym spojrzeniem i językiem ostrym jak brzytwa. Nie doczekała się dzieci — tak ułożyło się jej życie. Najpierw mieszkała sama, a potem trafiła tutaj.
Nigdy się nie użalała. Ani na los, ani na samotność. Powtarzała:
— Teresa Borkowskiówna, litowanie się nad sobą to strata czasu. Lepiej rozwiążmy kolejne hasło.
I tak rozwiązywałyśmy. Sprzeczałyśmy się przy tym zawzięcie — ona była matematyczką, ja bardziej humanistką. Twierdziła, że historia to zbiór anegdot, ja zaś, że matematyka bez ludzi nie ma duszy. Kłóciłyśmy się i śmiałyśmy jednocześnie.
Pewnego dnia zapytała mnie wprost:
— Myślisz, że twój wnuk kiedyś cię stąd zabierze?
Zawahałam się.
— Nie wiem.
— Zabierze — powiedziała stanowczo. — Widziałam, jak na ciebie patrzy. Tacy młodzi mężczyźni nie porzucają swoich ludzi.
— Ma dopiero trzynaście lat.
— Dziś trzynaście. A za kilka lat będzie pełnoletni. — Sięgnęła po krzyżówkę. — Poczekaj.
Czekałam więc.
Pięć lat
Pięć lat to ogrom czasu.
W tym okresie wzrok Krystyny bardzo się pogorszył. Czytałam jej na głos książki, artykuły, a nawet treści krzyżówek. Słuchała z uśmiechem, jakby każdy przeczytany wers był małym zwycięstwem.
Michał Ostrowski niemal całkowicie przestał mnie odwiedzać. Ostatni raz przyszedł w dniu moich siedemdziesiątych urodzin. Przyniósł tort, posiedział godzinę. Patrzyłam na niego i myślałam: to mój syn. Człowiek, którego nosiłam pod sercem, którego wychowałam. Siedział naprzeciwko i co chwilę zerkał na zegarek.
Agnieszka nadal się nie pojawiła.
Kacper w tym czasie dorósł. Z trzynastoletniego chłopca z torbą mandarynek stał się osiemnastoletnim młodzieńcem. Wysoki, z szerszymi ramionami, z niższym głosem. Zmieniło się wszystko — poza sposobem pukania. Zawsze trzy razy.
I torba wciąż była ta sama. Owoce, ciastka, krzyżówki.
W ostatnich dwóch latach zaczął wspominać, że podjął dorywczą pracę i odkłada pieniądze. Najpierw wynajął pokój z kolegą, potem zamieszkał sam.
— Babciu, przygotowuję się — mówił.
Nigdy nie pytałam, do czego. Wiedziałam.
Krystyna też wiedziała. Czasem puszczała do mnie oko, jakby chciała powiedzieć: jeszcze chwila.
I tak mijały kolejne miesiące, aż nadszedł rok, w którym wszystko miało się odmienić.